Fotogerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk temsilcilerinden Nur Koçak’ın 1960’lardan günümüze üretimine odaklanan arşiv koleksiyonu SALT Araştırma’nın sanatçı arşivlerine eklenerek çevrimiçi erişime açıldı.
SALT, Nur Koçak’ın en kapsamlı sergisi niteliğindeki Mutluluk Resimlerimiz’in ardından, sanatçının arşivini dijitalleştirme ve kataloglama çalışmalarına başladı. Koçak’ın arşivi, sanatçıyla iş birliğine dayalı bir süreç sonucu SALT Araştırma’da çevrimiçi erişime açıldı.
Nur Koçak, Ruj Mihrabı (1979-1988), Büyük Sergi 2’den görünüm, Atatürk Kültür Merkezi, Ankara, 1989, SALT Araştırma, Nur Koçak Arşivi
SALT Araştırma’nın sanatçı arşivlerine eklenen koleksiyon, fotogerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk temsilcilerinden Koçak’ın 1960’lardan günümüze üretimine ayrıntılı bir bakış sunuyor. Arşivde, sanatçının yurt içi ve yurt dışında katıldığı sergilerle işlerine dair belge ve görsellerin yanı sıra İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’ndeki öğrencilik yıllarından eskiz, kroki ve etütleri bulunuyor. Koleksiyon, akademideki hâkim resim anlayışına karşın 1970’lerden itibaren fotogerçekçi resimler üretmeyi sürdüren sanatçının, mecra ve teknik seçimindeki kararlılığıyla şekillenen pratiğini yansıtıyor. Desen, fotoğraf, davetiye, kupür ve mektup gibi kaynaklardan oluşan ve 984 belgeyi içeren arşiv, archives.saltresearch.org üzerinden incelenebilir.
Nur Koçak, İki Kızkardeş resmi için eskiz, kağıda çini mürekkebi, Cemal Tollu atölyesi (İDGSA), 1962-1963 ders yılı, SALT Araştırma, Nur Koçak Arşivi
Sanatçı Hakkında
Nur Koçak, ilk resim çalışmalarını, ilk ve orta öğrenimini tamamladığı TED Ankara Koleji’nde Turgut Zaim’le yaptı. Liseyi bitirdiği Washington’da, soyut dışavurumcu Leon Berkowitz’in öğrencisi oldu. 1960’ta İstanbul’a dönerek Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Resim Bölümü’ne girdi ve önce Adnan Çoker galerisinde, ardından Cemal Tollu ve Neşet Günal atölyelerinde çalıştı. 1970’te Millî Eğitim Bakanlığı’nın açtığı Avrupa Konkuru’nu kazanarak devlet bursuyla Paris’e giden altı kişilik gruptaki tek kadın sanatçıydı. 1974’e dek Paris’te yaşayan Koçak, buradaki ikinci yılında École nationale supérieure des beaux-arts’ta Jean Bertholle’ün duvar resmine yönelik desen atölyesine katıldı. 1971’de düzenlenen Paris Genç Sanatçılar Bienali’nin fotogerçekçilik bölümü Koçak için bir dönüm noktası oldu. Fotoğrafı kaynak olarak kullandığı ilk resimleri, Grand Palais’de Salon d’Automne [Güz Salonu] ve Salon des Artistes Français [Fransız Sanatçılar Salonu] gibi sergilerde yer aldı. Tüketim kültürü, arzu nesneleri ve toplumsal cinsiyet meselelerini sorgulayan Fetiş Nesneler serisine de Paris’te başladı.
Nur Koçak Mine Sanat Galerisi’nde açılan Resim Sergisi’nde, 1987, SALT Araştırma, Nur Koçak Arşivi
Koçak, sanat pratiğinde kadın dergilerinden Hollywood sinemasına heyecan duyduğu, tutkuyla takip ettiği muhtelif konulardan beslendi. Sanatçının, bir dönem bağımsız bir kadın gazetesi olarak yayımlanan Kelebek’teki “Mutluluk Resimleriniz” köşesinden yola çıkarak yaptığı çizimlerle romantizm temalı asker kartpostallarını bir araya getirdiği aynı adlı enstalasyonu, 1981’de düzenlenen 3. Yeni Eğilimler sergisinde Altın Madalya’yla ödüllendirildi. 2017’de 27. İstanbul Sanat Fuarı tarafından Onur Sanatçısı Ödülü’ne layık görüldü. Koçak’ın 1981 tarihli serisinden esinle adlandırılan Mutluluk Resimlerimiz sergisi, 2019’da SALT Beyoğlu ve SALT Galata’da gerçekleştirildi.
