Mektup – Yazışmanın Hayli İlginç Tarihi
Gülistan Ertik / gulistanertik@gmail.com
Fotoğraf: Gülşan Gürsel
Mektup yazmak tarihe karışsa da bildiğimiz bir gerçek var; mektubun insana değer verdiği, özel olduğu hissiyatı. Teknolojinin arka plana attığı mektupların yerini yıllar sonra yapay bir mailin alacağını nereden bilebilirdik. Bugün hayatında hiç mektup almamış milyonlarca insandan bahsedebiliriz ama bir taraftan mektuplar vasıtasıyla aşık olan insanlar da vardı. Mektubun romantizmi e-postanın yerini tutar mı hiç?
Söz konusu mektup olunca aklıma Sadi Öziş’in anlattığı bir anı geliyor: ‘’Bir gün Fikret’e (Fikret Mualla) uğradım. Masasının üzerinde kartlar vardı. Bir göz attım, güneyden Fikret’e yollanmış bir kart. Sevgili Fikret’ciğim, diye başlıyordu. Kartı yazan da kendisi… ‘Nedir bu Fikret?’ diye sordum. ‘Kendine kart mı atıyorsun?’ ‘Evet bazen öyle yapıyorum. Evde kimseden mektup bulamazsam üzülüyorum. Bu yüzden de her gittiğim yerden kendime kart atıyorum.”
Bir kitabevinin rafında görüp, hazine bulmuş kadar mutlu olduğum bir kitapla tanıştıracağım sizi: Mektup – Yazışmanın Hayli İlginç Tarihi – Simon Garfield’in kaleminden. Yazışmanın tarihini anlatan arşiv niteliğinde bu kitap, Domingo yayınlarından çıkmış.
Kitap, Simon Garfield’ın Bloomsbury müzayedesinde, Sihirbaz Walker’in mektuplarını satın almasıyla başlıyor. Walker, yazdığı mektuplarda yaptığı sihirbazlık gösterilerinin ipuçlarını da vermiş. Misal o dönemde bir kadını illüzyon yöntemiyle nasıl kestiği bilgisi. Kanıt niteliği taşıdığı için günümüze kadar ulaşabilmiş.
Kitap bize ilginç bilgiler veriyor. Mesela Oscar Wilde’ın mektup gönderme stili. Evinde yazdığı mektubu postaneye götürmek yerine mektubun üzerine pul yapıştırıp evinin camından aşağı atarmış ve yoldan geçen birinin o mektubu alıp postaneye götüreceğini varsayarmış. Sanırım bu yöntem işe yaramış olacak ki bir çok müzayede de Oscar Wilde mektuplarına rastlanmış. Bunun yanı sıra kitapta papirüs kağıtlarına yazılmış mektuplara da yer veriliyor. Tarihçi John Muir elimizde bulunan iki bin küsür mektubun içinden altı tanesinin konusunun ‘’acı’’ olduğunu anlattıyor, üçü kadınlar tarafından yazılmış. Bu da hayli ilginç bir bilgi.
Kitap 15 ayrı bölümde incelenmiş. Kimler yok ki bu kitapta Cicero, Oscar Wilde, Virginia Woolf, Napoléon, Montaigne, Shakespeare, Hemingway, Emily Dickinson, Jane Austen, Ted Hughes, Sylvia Plath ve daha niceleri..
Domingo yayınlarından çıkan ‘’Mektup’’ kitabı son zamanlarda okuduğum en iyi kitaplardan biri. Bu kitabı okumak, mektup yazma hevesinizi geri getirebilir, anılarınızı tazeleyebilir diye düşünüyorum. Keza; ‘’mektuplar yaşadığımızın kanıtı der’’ Enver Aysever.
Mektup: Yazışmanın Hayli İlginç Tarihi
Yazarı :Simon Garfield
Çeviri :Zeynep Yeşiltuna
Yayınevi :Domingo Yayınları
